Üreme Sağlığı ve Yönetimi


 


Modern büyükbaş yetiştiriciliği yapan işletmeleri başarıya ulaştıran en önemli özelliklerden biriside döl veriminin en uygun seviyede tutulmasıdır. En uygun döl verimi; daha fazla süt, daha fazla buzağı ve daha fazla seleksiyon anlamına gelir. 365 günde bir buzağı alınması hedefi, günümüzdeki yüksek süt verimi ile birlikte 390-410 güne çıkmıştır. Amerika Birleşik Devletlerinde süt işletmeleri doğumdan 120-125 gün sonra gebe kalmayan her büyükbaş için 5 dolar zarar olarak muhasebesini yapmışlardır.

İşletmelerin kendilerine özgü bir kızgınlık takip programı olmalıdır. Süt verimi yüksek olan ineklerde kızgınlık gösterme süresinin kısaldığı unutulmamalıdır. Kaçırılan her kızgınlık 20 günlük bir gecikme demektir. Bu nedenle büyük ve orta işletmelerin bu konuyla ilgilenecek bir personel seçmesi gerekir. Tecrübeli ve sorumlu personel günde 2 kez 30 dk. kadar kızgınlık tespiti yapmalıdır.

Büyükbaşların doğumdan sonra ilk tohumlamalarının 50 gün den önce yapılmaması gerekir.

 

Bu 50 günlük süre, süt verimi yüksek olan hastalanmış ineklerde uzatılmalıdır. Yapılan araştırmalar, buzağılamanın ardından yapılan yapılacak ilk tohumlama öncesi kızgınlık sayısının fazla olmasının büyükbaşların döl verimini artırdığını ortaya çıkarmaktadır. Bir sürüde buzağılama sonrası 80. Günde büyükbaşların en az %79’unun tohumlanmış olması hedeflenmelidir. Büyükbaşlarda buzağılamadan sonraki 20-35 gün içerisinde ilk ovulasyon gerçekleşir.

Buzağılama sonrası ilk hafta vücut kondisyon skorunda her 0,6 birimlik düşüşte büyükbaşların ilk ovulasyon zamanı 27. Günden 44. Güne kadar uzamaktadır. Yine erken laktasyon döneminde vücut kondisyon skorundaki her düşüş döl tutma verimini düşürebilmektedir. Metabolik hastalıklar kızgınlık sürelerini uzatmakta veya ovulasyonu tamamen kaldırmaktadır.

Yüksek miktarda protein içeren rasyonlarla beslenen büyükbaşların kanında üre nitrojen seviyesi artmakta, artan bu seviye ise döl tutmayı kötü yönde etkilemektedir. Büyükbaşlarda kan, üre, nitrojen yoğunluğu 12-16 mg/dl arasındadır.

Yapılan araştırmalarda döl verimi üzerinde çevre faktörleri %85, genetik olarak ise %15 oranında etkili olduğu görülmüştür. Sürüde döl tutmama oranı yüksek ise dış etkenleri kontrol etmek gerekir (iç-dış parazit, sürü yönetimi, bakım, besleme vb.). Eğer az sayıda büyükbaş da görülüyor ise 0 büyükbaşların akrabalarına ait bilgileri öğrenip sorunun genetik olup olmadığı anlaşılmalı ve buna göre bir yol çizilmelidir.

 

 

 

 

 

 

+ Yorum yok

Yorum yaz